vrijdag 1 juni 2012

Beste lezer,
In de aankomende 4 weken ben ik met vakantie en dat is aan de molen te zien. De taal van de wieken is eenvoudig maar laat weten hoe of wat de toestand van de molen is. Op dit moment staat de molen in de lange rust. Het wiekenkruis staat dus anders dan normaal, want dan staat hij in de korte rust.
Vrijwillige molenaars willen ook de taal van de wieken gebruiken om de bevolking om de molen heen te laten weten wat er gebeurt.
In de korte rust staat hij vrijwel wekelijks en is dus een normale stand; het wiekenkruis staat er als een groot plusteken bij. De roede lopen van boven naar beneden en van links naar rechts. Dus rechtop.
De lange rust werd vroeger voornamelijk in de polder gebruikt bij de poldermolenaars. Dit waren molenaars die het water uit de polder moesten draaien. Dat gebeurde met een scheprad of een vijzel. In de herfst, winter en de lente moest er gedraaid worden om het water in de polder op peil te houden. Dat was natuurlijk in de zomer niet nodig. De vrijwillige molenaars houden de poldermolens draaiende en deze molens kunnen hun werk nog steeds goed doen. Ze kunnen zelfs bijgezet worden als een poldergemaal het niet aan kan of defect zou raken.
In de zomerperiode werden deze molens in de lange rust gezet. Het wiekenkruis kwam als een groot maal-teken ( x ) te staan. Van linksonder naar rechtsboven en van linksboven naar rechtsonder. Omdat de molenaar het wiekenkruis zo neerzette kon hij voorkomen dat het wiekenkruis, dat vroeger van hout was, zou krom trekken. Tegenwoordig is het niet meer nodig omdat de huidige roede van staal zijn.
Ik heb de molen zo neergezet om te laten zien dat ik een langere tijd met vakantie ben. Wanneer ik weer terug ben, zal het wiekenkruis weer normaal staan.
Voor diegene die net als ik met vakantie gaat, een hele fijne vakantie toegewenst.

zaterdag 19 mei 2012

Krui-knecht en moppen

De zon aan de hemel en de wind uit het ZZO. Het was een mooi begin van de dag. Al snel trokken donkere wolken over en het dreigde zelfs met regen en onweersbuien. Gelukkig waren deze binnen een uur weer weggetrokken. Ik heb een gereviseerd hulpje op de stelling van de molen gebracht, een elektromotor. Deze motor was er al voor de restauratie maar hadden we (nog) niet terug geplaatst. Wanneer je net als ik alleen op een molen ben en zoals vandaag de molen 180 graden moet kruien is dat een heel eind - half om. Dat kost veel spierkracht en zweetdruppels. De elektromotor drijft een rol aan waarover het krui-touw strak getrokken wordt. Dit geheel zorgt er voor dat de spierkracht uit de motor komt en de staart van de molen wordt omgezet. Op de molens in onze regio zie je dit motortje wel vaker, daarom is het voor mij een handig, maar vooral origineel onderdeel wat ook op deze molen hoort. Ik heb vandaag de molen dus omgezet met hulp van mijn krui-knecht; de elektromotor.
De molen opgezeild en voor de feestelijkheden van het geslaagd zijn heb ik de vlaggen er ook maar even bij gehangen. Zo ziet het er toch weer leuk uit. 
Vandaag stond ook een ander klusje op het programma; de stelling moest met anti-alg behandeld worden. Een emmer water met anti-alg en een mop om de stellingplanken in te zepen. Na twee uurtjes had ik het rondje om de molen klaar en was een welverdiende rust in het zonnetje op zijn plaats. Ik heb toch nog even een fotoserie gemaakt die hier ook zichtbaar is. Foto's van deze dag
Enfin, weer een nuttig dagje op de molen. De molen blijft deze week in de vreugd staan omdat ik deze week geslaagd ben voor mijn Vrijwillig Molenaars examen.

maandag 14 mei 2012

GESLAAGD !!


Maandag 14 mei heb ik mijn landelijke examen goed kunnen afsluiten. Het examen werd afgenomen op de Mölle van Bats in Veessen, bij Gerrit Kouwehoven.
Ik ben geslaagd!
Ik moest als laatste van de 4 kandidaten, het was een lange dag van wachten. Het weer was mooi en er was voldoende wind. Wat wil een aankomend molenaar nog meer? Tijdens het examen was het natuurlijk spannend. Gelukkig hebben de 3 examinatoren in hun wijsheid besloten dat het voldoende was en mocht ik met een diploma rijker naar huis. De afgelopen 2,5 jaar waren leuk, leerzaam en ben ik beheerder van een molen geworden. Heb je eventueel ook belangstelling voor het Gilde van Vrijwillige Molenaars en wil je de opleiding volgen? Neem gerust contact met mij op. Wij kunnen altijd nieuwe collega’s gebruiken. Ik moet wel zeggen, het betaald slecht – het is en blijft vrijwilligers werk, maar wel één met een gouden randje. Je mag dan draaien op één van de 1100 wind aangedreven molens van Nederland.

De dag daarna heb ik de feestversierselen in de top gezet - het was nu ook voor het dorp duidelijk - de molenaar is geslaagd!

zaterdag 12 mei 2012

Nationale Molendag in Welsum
Het is de veertigste Nationale Molendag en voor de Korenmolen Houdt Braef Stant de eerste.
Het betekende dat er verschillende dingen georganiseerd en geregeld moesten worden. De bezoekers aan de molen wilde natuurlijk informatie krijgen en de nodige foto's moesten geprint worden omdat de bezoekers de molen aan de binnenzijde niet konden bezoeken.
Met een tafeltje en alle documentatie over de buitentrap, foto's over de restauratie en het interieur en een fysiek voorbeeld als de "dode kip" (varkensreuzel) met vet in een potje konden de bezoekers toch de activiteiten in de molen ervaren.
Met een stevige wind werd er volop gedraaid, 2 volle en 2 halve op de buitenroe. Vanaf 09:40 uur is er tot 16:00 uur gedraaid. Het is vandaag de eerste keer dat de molen de hele dag heeft gedraaid. En dat ging prima. De lagers werden niets te warm en met een extra smeerbeurtje liep het dus ... "gesmeerd".
 
De bezoekers uit het dorp en van verder hebben een goede indruk gekregen wat er in en om de molen in Welsum gebeurd. De eerste Nationale Molendag was voor ons zeker een geslaagde dag.

zaterdag 5 mei 2012


Vandaag 5 mei staat de vlag fier in top voor onze Nationale Bevrijdingsdag. Een moment welk we nooit mogen overslaan om te herdenken en te gedenken waarom wij in vrijheid in Nederland mogen wonen.
Vandaag heeft de molen niet gedraaid. Ik ben vandaag in Veessen geweest om de laatste punten voor mijn examen op de bekende i te zetten.
Zoals inmiddels bekend zal volgende week maandag 14 mei het examen zijn. Ik ben de laatste kandidaat op deze dag, dus het wordt een lange dag voor het moment zover is. Uiteraard zal daarna heel spoedig het resultaat op mijn blog bekend gemaakt worden.


Aanstaande zaterdag 12 mei zal de molen draaien ivm de Nationale Molendag. De molen is niet te bezoeken maar ik zal aan de voet van de molen aanwezig zijn om toch wat over de molen en de molenwerf te vertellen. Daarnaast zal ik documentatiemateriaal en foto's van de binnenzijde kunnen laten zien. Kom ook langs en maak kennis met mij. Voor de kleintjes is een leuke attentie aanwezig.

zaterdag 21 april 2012

Weer een oefendag

Vandaag ben ik weer naar Veessen, de Mölle van Bats, geweest.









Samen heb ik met de andere examenkandidaten Vincent Seubring, Tamara van Lohuizen, Bert Leeuw de nodige praktische vaardigheden geoefend. Naast de handelingen hebben we veel details, wetenswaardigheden en
theoretisch ge-kant-klos doorgenomen. Ja, zo kom je nog als eens op onderwerp wat zeer in de details gaat.

Met elkaar examenvragen doorgenomen en ook molenaar Gerrit Kouwehoven deed volop mee.
Inzicht in de theorie, werking van de molen onder de meest moeilijke omstandigheden en de meest onmogelijk situatie toch de molen onder controle hebben.

Ook de praktische en theoretische kennis over het weer werd getoetst en ook dat ging vandaag lekker.

Naast al dat “gewerk” is er veel tijd voor geintjes, lolletjes en ontspanning – het moet niet te veel op werken lijken.
Wil je met de aankomende molaars kennismaken?
Op 5 mei staan ze weer met elkaar op de stelling van de Mölle van Bats in Veessen.

Het examen wordt op 14 mei afgenomen. Helaas zijn daarbij geen bezoekers toegestaan.


maandag 16 april 2012

Bijna geslaagd - 14 mei 2012

Beste mensen,

Ik ben volop in voorbereiding voor mijn landelijke examen Vrijwillig Molenaar. In de afgelopen 2,5 jaar heb ik mijn praktische ervaringen opgedaan in Postenenk, de Wilpermolen. Na een jaar ben ik wat meer op andere molens en dus bij andere molenaars gaan kijken. Zo ben ik voor kortere of langere tijd op verschillende molens geweest, gewerkt, geproefd en ervaring opgedaan. 
In het voorjaar van 2009 was ik in Zuid-Holland om hier de karakteristieke poldermolens en natuurlijk de molens van Kinderdijk te zien. Ook de hoogste molens in Schiedam zijn niet vergeten, zelfs een rondleiding gehad in twee nog malende moutmolens of brandersmolens.
Augustus 2009, de Torenmolen in Zeddam, de oudste in zijn soort.
Ik heb een aantal zaterdagen meegedraaid op de Korenmolen de Kroon in Arnhem, een dag meegedraaid op de oudste Standaard molen van Nederland, de Doesburgermolen in Ede.

De Gekroonde Poelenburg
Daarna volgde in de voorjaarsvakantie 2010 de Zaanstreek. Dit was onze eerste industrieterrein van Nederland. In 1729 draaide 630 molens gelijktijdig. Ik heb een dag meegedraaid op de Paltrok De Gekroonde Poelenburg (een zaagmolen) en een dag op De Schoolmeester, de enig overgebleven windgedreven papiermolen op de gehele wereld. In dit zelfde voorjaar ben ik ook een middag geweest op de enige pelmolen in deze streek, Het Prinsenhof – Van Gerst tot Gort. De Krijtmolen De Kat gezien en diverse poldermolens bekeken.
Een dag meedraaien op de Oliemolen De Passiebloem in Zwolle en een aantal zaterdagen op de Mölle van Bats in Veessen. Als je het zo achter elkaar zet zijn het er ondertussen toch heel wat molens die bezocht, gewerkt en beproefd zijn.
Door de gehele periode heen worden een aantal tests door instructeurs afgenomen om te zien of je “op niveau” bent voor het vervolg. Ja, ja, vrijwillig molenaar wordt je niet zo maar.
Toelatingsexamen op de Fortuin, Hattem
En gefeliciteerd, hé !!

Op 3 december 2011 heb ik mijn provinciaal examen kunnen halen en nu moet ik op 14 mei voor het landelijke examen naar … de Mölle van Bats in Veessen – en daar was ik vorig jaar ook al geweest. Samen met andere kandidaten loop ik in de aankomende weken deze korenmolen in Veessen goed door en oefen ik de vaardigheden.
Doordeweeks volg ik nog een theorieavond in Warnsveld, Korenmolen Nooitgedacht en worden de theorieavonden in Arnhem en Zwolle ook nog bezocht.
Mölle van Bats in Veessen
Maar … het betekend voor de aankomende weken dat onze molen weinig zal draaien. Ik zal er niet vaak zijn.. Op 15 mei a.s. zal de molen in de vreugd staan en de vlag zal uithangen. Dan ben ik geslaagd voor mijn landelijk examen Vrijwillig Molenaar.

Met het gevaar dat ik iemand ga vergeten wil ik toch de volgende mensen bedanken voor hun wijze lessen, hun hulp en bereidvaardigheid. Voor hun enthousiasme en vaardigheden die zij allen mij hebben bijgebracht. Mede door hun inzet van al die mensen heb ik straks mijn diploma Vrijwillig Molenaar kunnen behalen. En als dat niet zo is? Dan doe ik het examen over een half jaar opnieuw.

Jos Kablau en Andries Higgler, Korenmolen Wilpermolen, Postenenk
Ada Meurs, Mark den Boer, Rob van der Leeuw, Oliemolen De Passiebloem, Zwolle
Henk Lollinga en Theo Friesema, De Fortuin, Hattem
Jan Visser, De Walvisch, Schiedam
Wim Baggerman, De Grafelijke Torenmolen, Zeddam
Erica Peters en Jaap de Haan Korenmolen De Kroon, Arnhem
Jan Smit, De Doesburgermolen, Ede
Martin Schaap, Paltrok de Gekroonde Poelenburg, Zaandam
Adrie Butterman, Papiermolen De Schoolmeester, Westzaan
Bart Nieuwenhuijs, Het Prinsenhof, Westzaan
Piet Kempenaar, Krijtmolen De Kat, Zaandam
Gerrit Kouwenhoven, de Mölle van Bats

In het bijzonder wil Ada Meurs, Henk Lollinga en Dirk Jan Abelskamp bedanken voor hun onuitputtelijke enthousiasme en geduld. Mede door hun noeste (hobby) arbeid ben ik geslaagd.

Uit het nieuws van de Molen Nooitgedacht in Warnsveld

Zaterdag 19 november 2011 webklep
Wat doe je nou op de molen als er geen spat wind staat. Dan stuur je de leerlingmolenaars het gevlucht in. Twee van de vier enden (wieken) op de Nooit Gedacht zijn uitgerust met het Ten Have remklepsysteem. Ontwikkeld in de vorige eeuw door de Vordense molenmaker Ten Have. In 1957 is dit systeem op het gevlucht aangebracht ter vervanging van de zelfzwichting, dat toen nog op de buitenroe aanwezig was.
De Ten Have remklep bestaat uit een groot houten bord dat in lengterichting van het end draaibaar zijn. Vanaf de staart van de molen zijn deze kleppen open en dicht te maken via een ketting en de zwichtas, die dwars door het hart van de molenas loopt. Langs de roe (de hoofdbalk van de twee tegenover elkaar liggende enden) loopt een stangenconstructie met verschillende hefbomen om deze kleppen open en dicht te kunnen trekken. Daarbij zijn de draaipunten voorzien van Staufer vetpotjes. Jaarlijks worden deze smeerpunten gecontroleerd, bijgevuld en aangedraaid. Afgelopen zaterdag 19 november was het prachtig weer om de spullen weer ens onder handen te nemen. Twee leerling-molenaars Casper van Beek en Gerrit van de Pol waren de klos. En daar heb je nou ook leerlingen voor.
Dirk-Jan, Graag gedaan hoor!  -   Casper